Phát huy sức mạnh Đại đoàn kết toàn dân tộc – Bài học từ Cách mạng tháng Tám đến yêu cầu trong Kỷ nguyên mới
Thứ sáu - 28/08/2026 06:09
Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945- 02/9/2026), khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quan trọng làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám. Từ bài học lịch sử, cần lấy lợi ích quốc gia - dân tộc và lợi ích chính đáng của nhân dân làm điểm quy tụ, phát huy dân chủ, củng cố niềm tin và đồng thuận xã hội. Trong kỷ nguyên mới, tiếp tục đổi mới công tác dân vận, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. qua đó, khơi dậy sức mạnh nội sinh, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, vững bước tiến lên.
Mỗi độ Thu về, trong niềm tự hào của mỗi người dân Việt Nam lại vang lên ký ức thiêng liêng về mùa Thu lịch sử năm 1945. Cách đây 81 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn thể dân tộc Việt Nam đã đồng lòng đứng lên giành chính quyền. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám mở ra bước ngoặt vĩ đại, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Một trong những nhân tố quyết định làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Năm 1941, Mặt trận Việt Minh được thành lập, trở thành hình thức tổ chức quan trọng để tập hợp các lực lượng yêu nước. Đại đoàn kết không chỉ là sự tập hợp đông đảo quần chúng mà còn là quá trình giác ngộ, tổ chức và định hướng hành động, biến lòng yêu nước của mỗi cá nhân thành sức mạnh chung của cả dân tộc. Sức mạnh ấy đã góp phần quyết định vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám có thể rút ra những bài học sâu sắc về đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Thứ nhất, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm điểm quy tụ.
Trong Cách mạng Tháng Tám, độc lập dân tộc là lợi ích chung có khả năng tập hợp lực lượng rộng rãi nhất. Ngày nay, đại đoàn kết muốn bền vững phải được xây dựng trên nền tảng lợi ích chung của quốc gia, dân tộc, đồng thời hài hòa với lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân. Mục tiêu xây dựng đất nước giàu mạnh, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Thứ hai, nhân dân là chủ thể của sức mạnh đại đoàn kết.
Cách mạng Tháng Tám cho thấy sức mạnh của nhân dân chỉ trở thành hiện thực khi được giác ngộ, tổ chức và phát huy đúng mức. Trong giai đoạn hiện nay, nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển mà còn là chủ thể tham gia xây dựng đất nước. Vì vậy, củng cố đại đoàn kết phải gắn với phát huy dân chủ, tạo điều kiện để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến, giám sát, phản biện và cùng giải quyết những vấn đề của cộng đồng.
Thứ ba, đại đoàn kết phải gắn với củng cố niềm tin của nhân dân.
Trong mọi giai đoạn cách mạng, niềm tin của nhân dân là nền tảng quan trọng của sự đồng thuận. Trong Cách mạng Tháng Tám, nhân dân tin tưởng vào mục tiêu độc lập dân tộc, vào lực lượng lãnh đạo và sẵn sàng tham gia cách mạng. Ngày nay, niềm tin của nhân dân được củng cố thông qua hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, chất lượng phục vụ nhân dân, kết quả phát triển kinh tế - xã hội và sự nêu gương của cán bộ, đảng viên. Do đó, xây dựng đại đoàn kết không thể tách rời việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Thứ tư, đại đoàn kết phải được tổ chức bằng phương thức phù hợp với từng giai đoạn.
Bài học từ Mặt trận Việt Minh cho thấy tinh thần yêu nước muốn trở thành sức mạnh thực tế phải được tập hợp, tổ chức và định hướng. Ngày nay, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tập hợp nhân dân, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội và tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội lớn từ hội nhập quốc tế, chuyển đổi số, khoa học và công nghệ… Đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề phức tạp: Sự chênh lệnh giàu nghèo giữa các vùng, miền, nhiều thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng trên không gian mạng tác động đến nhận thức và tâm lý xã hội, các thế lực thù địch thường xuyên công kích, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Trước yêu cầu đó, cần tập trung thực hiện một số giải pháp chủ yếu:
Một là, củng cố niềm tin của nhân dân - nền tảng của đồng thuận xã hội.
Niềm tin không thể chỉ được tạo dựng bằng tuyên truyền mà phải được khẳng định bằng kết quả thực tế. Các chủ trương, chính sách phải hướng đến bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; quá trình thực hiện phải công khai, minh bạch, có trách nhiệm giải trình. Cán bộ, đảng viên phải thực sự nêu gương, nói đi đôi với làm, gần dân, lắng nghe và có trách nhiệm trước nhân dân. Muốn dân đồng thuận thì trước hết phải làm cho dân tin; muốn dân tin thì cán bộ phải bằng hành động cụ thể chứng minh trách nhiệm trước dân.
Hai là, phát huy dân chủ, tăng cường đối thoại và giải quyết hài hòa lợi ích
Đại đoàn kết trong điều kiện mới phải gắn liền với việc bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Một chủ trương đúng nhưng nếu thiếu thông tin, thiếu đối thoại hoặc chậm giải quyết các nguyện vọng chính đáng của người dân thì vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Vì vậy, các cấp chính quyền cần tăng cường đối thoại, tiếp công dân, lấy ý kiến nhân dân, giải quyết kịp thời kiến nghị từ cơ sở. Đồng thời, tiếp tục phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.
Ba là, đổi mới công tác dân vận, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội
Công tác dân vận cần chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động một chiều sang lắng nghe, đối thoại, đồng hành và cùng nhân dân giải quyết vấn đề. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phải hướng mạnh về cơ sở, nắm chắc tình hình nhân dân, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Hiệu quả của công tác đoàn kết không chỉ được đánh giá bằng số lượng phong trào mà quan trọng hơn là mức độ tham gia thực chất của người dân và khả năng giải quyết những vấn đề mà nhân dân quan tâm.
Bốn là, xây dựng đồng thuận xã hội trên không gian mạng.
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành một bộ phận quan trọng của đời sống xã hội. Vì vậy, củng cố đại đoàn kết phải được thực hiện hiệu quả cả trên môi trường số. Các cơ quan chức năng cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, chính xác, kịp thời, dễ tiếp cận; đồng thời tăng cường tương tác, đối thoại với người dân trên các nền tảng số. Cùng với nâng cao khả năng nhận diện và phòng ngừa thông tin sai lệch, cần lan tỏa những giá trị nhân văn, câu chuyện tích cực, hình ảnh đẹp trong xã hội. Từ tư duy chủ yếu “phòng ngự” trước thông tin xấu độc cần chuyển mạnh sang chủ động tạo lập và lan tỏa dòng thông tin tích cực, có sức thuyết phục, qua đó củng cố niềm tin và đồng thuận xã hội.
Năm là, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng, trí tuệ và mọi nguồn lực của nhân dân
Đại đoàn kết phải thực sự rộng mở, tạo điều kiện để mọi người Việt Nam, dù ở trong hay ngoài nước, đều có cơ hội đóng góp cho sự phát triển của Tổ quốc. Cần phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, doanh nhân, thanh niên, công nhân, nông dân, phụ nữ, đồng bào các dân tộc thiểu số, các tổ chức tôn giáo và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Mỗi người dân đều có thể đóng góp bằng trí tuệ, lao động sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và ý thức cộng đồng. Khi các nguồn lực được kết nối và phát huy, đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Mùa Thu năm 1945 đã trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí độc lập, tự do và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. 81 năm đã trôi qua kể từ ngày Quốc khánh 2/9/1945, nhưng bài học về đại đoàn kết vẫn còn nguyên giá trị. Nếu trong Cách mạng Tháng Tám, đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để dân tộc giành độc lập, thì trong kỷ nguyên mới, đại đoàn kết phải trở thành nguồn lực và động lực quan trọng để xây dựng, phát triển đất nước. Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 không chỉ là dịp để mỗi người Việt Nam tự hào về mùa Thu lịch sử, mà còn là dịp để nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với đất nước. Từ bài học đại đoàn kết năm 1945, mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân cần tiếp tục chung sức, đồng lòng, biến lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc thành những hành động cụ thể, góp phần xây dựng xã hội đồng thuận, đất nước phát triển phồn vinh, hạnh phúc. Từ mùa Thu độc lập đến kỷ nguyên mới, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vẫn là nguồn sức mạnh quý báu để Việt Nam vững bước tiến lên./.
Tài liệu tham khảo:
- Nghị quyết số 43-NQ/TW ngày 24/11/2023, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước ta ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
Tác giả: Th.S Nguyễn Thị Lam- Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng
Phát huy sức mạnh Đại đoàn kết toàn dân tộc – Bài học từ Cách mạng tháng Tám đến yêu cầu trong Kỷ nguyên mới
Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn tại Trường Chính trị Trần Phú đáp ứng yêu cầu trường chính trị chuẩn mức 2 - Thực trạng và giải pháp”
Hội thảo khoa học “Vận dụng phương pháp dạy học tương tác trong đào tạo Trung cấp lý luận chính trị tại Trường Chính trị Trần Phú- Thực trạng và giải pháp”.
Hội thảo khoa học: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt các phường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh trong bối cảnh vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp - Thực trạng và giải pháp”
Hội thảo khoa học “Nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị Trần Phú – Thực trạng và giải pháp”
Hội thảo khoa học “Xây dựng đội ngũ giảng viên thỉnh giảng tại Trường Chính trị Trần Phú - Thực trạng và giải pháp”.
Nâng cao hiệu quả phối hợp trong tổ chức và quản lý các lớp Cao cấp lý luận chính trị tại Trường Chính trị Trần Phú - Qua thực tiễn Lớp K72.B01
Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động nghiên cứu thực tế đối với học viên các lớp trung cấp lý luận chính trị hiện nay
