Phát huy vai trò của đội ngũ đảng viên hưu trí ở cơ sở đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới
Thứ hai - 02/11/2026 10:33
Với phẩm chất chính trị, kinh nghiệm thực tiễn, uy tín xã hội và tinh thần trách nhiệm, đảng viên hưu trí là lực lượng tiên phong trong xây dựng, bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Trong kỷ nguyên mới, phát huy vai trò của đảng viên hưu trí ở cơ sở trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành yêu cầu khách quan, giải pháp quan trọng để củng cố “thế trận lòng dân”, giữ vững niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Đội ngũ đảng viên hưu trí – lực lượng “hạt nhân” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở
Việt Nam hiện có hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội1. Đảng viên hưu trí chiếm khoảng 20% trong tổng số trên 5,6 triệu đảng viên của Đảng2, phân bố rộng khắp các cộng đồng dân cư. Đây là đội ngũ có trình độ, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và kinh nghiệm thực tiễn phong phú. Phần lớn đảng viên hưu trí từng công tác trong hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, giáo dục, khoa học; nhiều người là cựu chiến binh, trí thức, chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo hoặc từng giữ cương vị lãnh đạo, quản lý. Sau khi nghỉ hưu, họ tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm trong góp ý xây dựng đường lối, chính sách, pháp luật; nghiên cứu khoa học, phản biện xã hội và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực...
Với phẩm chất chính trị, kinh nghiệm thực tiễn, uy tín xã hội và tinh thần trách nhiệm, đảng viên hưu trí là lực lượng tiên phong trong xây dựng, bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa (nguồn ảnh: Minh Hằng, trang: https://www.qdnd.vn)
Ở cơ sở, uy tín và sự gương mẫu của đảng viên hưu trí góp phần tạo đồng thuận, củng cố niềm tin xã hội. Sự gắn bó với cộng đồng giúp họ thường xuyên nắm bắt tình hình địa phương, diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên, người dân và nhận diện hoạt động chống phá trên địa bàn; từ đó góp phần tuyên truyền, lan tỏa thông tin chính thống, giáo dục lý tưởng, lòng yêu nước và tích cực đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch cả trong đời sống và trên không gian mạng.
Một số vấn đề đề đặt ra
Tuy vậy, thực tế hiện nay, vẫn tồn tại một bộ phận đảng viên hưu trí có biểu hiện giảm sút ý chí chiến đấu, suy thoái về tư tưởng chính trị, “tự diễn biến”. Tâm lý “ngoài cuộc”, “hưu là nghỉ” dẫn đến “nhạt Đảng”, “xa Đảng”, thờ ơ với nhiệm vụ chính trị, ngại va chạm, né tránh đấu tranh; bệnh công thần, quan liêu, khó hòa nhập với cộng đồng, thiếu đồng thuận với cấp ủy, chính quyền cơ sở; có người còn tìm cách xin miễn, giảm hoặc bỏ sinh hoạt, không chuyển sinh hoạt đảng về nơi cư trú, thậm chí xin ra khỏi Đảng. Một bộ phận do bất mãn về lợi ích cá nhân đã lợi dụng việc nghỉ hưu để phát ngôn chủ quan, phiến diện, trái nguyên tắc của Đảng, vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm gây ảnh hưởng tiêu cực đến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Bên cạnh đó, hạn chế về kỹ năng số làm cho một bộ phận đảng viên hưu trí gặp khó khăn trong nhận diện, phân biệt thật – giả, thông tin xấu độc và tham gia đấu tranh trên không gian mạng. Một số người vô tình hoặc hữu ý đồng tình, bình luận, chia sẻ những thông tin thiếu kiểm chứng, xuyên tạc được ngụy trang tinh vi, làm gia tăng sự lan truyền thông tin sai lệch, tạo điều kiện cho các đối tượng chống phá lợi dụng, khai thác phục vụ mục đích chống phá Đảng, Nhà nước, chế độ, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống tư tưởng, xã hội.
Thực tế trên đặt ra một số vấn đề, yêu cầu cần được nhận thức đầy đủ, cụ thể hơn, đó là:
Thứ nhất, già hóa dân số và tác động của các chủ trương, chính sách làm số lượng cán bộ, đảng viên nghỉ hưu gia tăng, đòi hỏi cơ chế phù hợp để tập hợp, quản lý và phát huy vai trò của đội ngũ này.
Thứ hai, công tác nắm bắt tư tưởng, quản lý thông tin, định hướng dư luận có lúc, có nơi chưa kịp thời, để thông tin thiếu kiểm chứng, suy diễn, cực đoan lan truyền trên không gian mạng, gây tác động tiêu cực.
Thứ ba, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, giáo dục chính trị tư tưởng với nâng cao “sức đề kháng” trước thông tin xấu độc. Đây là nhiệm vụ lâu dài, cần sự tham gia của toàn xã hội, trong đó đảng viên hưu trí có vai trò quan trọng.
Thứ tư, yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong chuyển đổi số đòi hỏi kết hợp đấu tranh truyền thống với năng lực đấu tranh trên không gian mạng, trong khi khoảng cách công nghệ giữa các thế hệ gia tăng, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo của một bộ phận đảng viên hưu trí còn hạn chế.
Cơ sở chính trị, pháp lý điều chỉnh tư duy, hành động của đội ngũ đảng viên hưu trí:
Nghỉ hưu không làm thay đổi tư cách, trách nhiệm của đảng viên. Đảng viên hưu trí vẫn chịu sự quản lý, giáo dục, rèn luyện của tổ chức đảng; phải tuân thủ các nguyên tắc, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, phát huy tính tiên phong, gương mẫu trong gia đình, cộng đồng và trên không gian mạng.
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định đảng viên phải trung thành với lý tưởng của Đảng, chấp hành các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định trách nhiệm của đảng viên trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Quy định số 85-QĐ/TW ngày 07/10/2022 của Ban Bí thư yêu cầu đảng viên lan tỏa thông tin tích cực, phản bác thông tin xấu độc, chịu trách nhiệm về nội dung đăng tải; Quy định 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị yêu cầu đảng viên giữ gìn đạo đức, nêu gương, tu dưỡng, học tập suốt đời. Quy định số 207-QĐ/TW ngày 26/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm, nghiêm cấm việc nói, viết, làm trái chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; xuyên tạc nền tảng tư tưởng, lý luận về đường lối đổi mới; tạo lập, tuyên truyền, phát tán thông tin sai trái, sai sự thật, kể cả bằng mạng xã hội, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo; Quy định số 212-QĐ/TW, ngày 17/8/2026 của Bộ Chính trị xác định các hành vi vi phạm của đảng viên về quan điểm chính trị và chính trị nội bộ, tuyên truyền, phát ngôn cùng nguyên tắc, thẩm quyền, quy trình xử lý kỷ luật...
Điều 25, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013) bảo đảm quyền tự do ngôn luận, báo chí, tiếp cận thông tin nhưng phải theo quy định của pháp luật. Luật Người cao tuổi (2009) yêu cầu người cao tuổi nêu gương về đạo đức, lối sống, giáo dục truyền thống và truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ sau; Luật An ninh mạng năm 2018 quy định trách nhiệm sử dụng không gian mạng, nghiêm cấm thông tin chống Nhà nước, xuyên tạc, gây tổn hại xã hội. Đồng thời Luật Bảo hiểm xã hội (2024) bảo đảm an sinh cho người nghỉ hưu thông qua chế độ hưu trí, trợ cấp hưu trí xã hội...
Giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ đảng viên hưu trí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng:
Một là, tiếp tục quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, pháp luật Nhà nước về bảo vệ nền tảng tư tưởng, phản bác quan điểm sai trái, thù địch; đổi mới tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, dễ tiếp cận, cung cấp thông tin chính thống, sát thời sự, giúp đảng viên hưu trí nhận thức kịp thời, đầy đủ, khách quan.
Hai là, phát huy vai trò tổ chức đảng ở cơ sở, đổi mới sinh hoạt, nắm chắc tư tưởng, nguyện vọng của đảng viên hưu trí; kịp thời giải quyết bức xúc, tránh khoảng trống thông tin và lệch lạc trong nhận thức, hành vi. Kiên quyết xử lý việc lợi dụng danh nghĩa cán bộ hưu trí để xuyên tạc, kích động, chống phá.
Ba là, các cấp ủy, tổ chức đảng và chính quyền cơ sở cần tạo điều kiện phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của đảng viên hưu trí trong xây dựng hệ thống chính trị, phản biện, tư vấn chính sách, hòa giải, định hướng dư luận và vận động quần chúng. Động viên đội ngũ giữ gìn đạo đức cách mạng, nêu gương trong gia đình, cộng đồng, trên không gian mạng; truyền lửa lý tưởng, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết cho thế hệ trẻ, củng cố niềm tin xã hội và “thế trận lòng dân”.
Bốn là, thực hiện tốt chính sách về lương hưu, bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe, trợ giúp xã hội; tạo điều kiện để đảng viên hưu trí nâng cao đời sống tinh thần, nhận thức chính trị và tiếp tục đóng góp cho xã hội. Lựa chọn, bồi dưỡng cộng tác viên dư luận xã hội là đảng viên hưu trí có kỹ năng nắm bắt, phân tích, phản ánh dư luận và phản bác quan điểm sai trái, thù địch.
Năm là, thường xuyên bồi dưỡng năng lực số cho đảng viên hưu trí phù hợp với khả năng, nhu cầu; trong đó, chú trọng kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, kiểm chứng thông tin, nhận diện tin giả, phản bác quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử văn minh. Lựa chọn người có năng lực, tâm huyết, uy tín làm nòng cốt, “điểm tựa niềm tin”, “hạt nhân lan tỏa” xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Đội ngũ đảng viên hưu trí là nguồn lực đặc biệt quan trọng của đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng quyết liệt, phát huy vai trò của lực lượng đảng viên hưu trí không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn có giá trị chiến lược lâu dài. Đó vừa là trách nhiệm của mỗi cấp ủy, chính quyền cơ sở; vừa là trách nhiệm chủ động cống hiến của mỗi đảng viên hưu trí nhằm củng cố niềm tin của Nhân dân và giữ vững ổn định chính trị – xã hội.
1. Tăng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2026, https://nhandan.vn/tang-luong-huu-va-tro-cap-bao-hiem-xa-hoi-tu-ngay-172026-post962742.html [truy cập ngày 21/5/2026].
2. Tăng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2026, https://nhandan.vn/tang-luong-huu-va-tro-cap-bao-hiem-xa-hoi-tu-ngay-172026-post962742.html [truy cập ngày 21/5/2026].
Tác giả: ThS. Phan Bá Linh - Phó Trưởng phòng Tổ chức, hành chính, thông tin, tư liệu